Vorige week voelde ik me dermate brak dat ik me genoodzaakt voelde om de 2e les meteen al af te blazen. Het maken van een nieuwe afspraak op korte termijn is dan wel een beetje een uitdaging, aangezien er drie agenda’s naast elkaar gelegd moeten worden (mijn agenda, die van de instructeur en die van de beschikbare vliegtuigen). Gelukkig lukte het me om afgelopen woensdagmiddag een dagdeel vrij te nemen en een nieuwe les in te plannen.
Het pinksterweekend was bijzonder fraai geweest: onbewolkt, weinig wind en zeer warm. Dat beloofde veel goeds, maar gisteren was alles anders! Forse bewolking op 2000 voet, aanmerkelijke bries uit het noordwesten en ’slechts’ een graad of 15. Heel wat anders dan het weekend, maar vliegen was gewoon mogelijk. Ik had de kist en instructeur vanaf 1800 uur geboekt en het was mijn voornemen om uiterlijk om 1700 uur op de club te zijn. In de middag thuis alvast de NOTAMS en de METEO doorgenomen, nog wat theorie gelezen, hup de auto in en naar Lelystad…
Erwin bleek om 17:00 al met de debriefing van de vorige lesser bezig te zijn en ik kon mooi meteen beginnen met de voorbereidingen: alle papieren controleren, Weight & Balance maken, logboeken van de kist controleren, rondje om de kist gelopen, oliepeil bekeken (moet tussen de 5 en 7 liggen, hij zat net op 5: nog geen reden om verder af te vullen) en een blik in de tanks geworpen. Bij een Cessna 172 zit er in de tank een naad die grofweg de 8 gallon grens aangeeft. Bij de PH-KBA zat het niveau ver onder deze naad, Erwin schatte dat er nog geen 4 gallon per tank meer in zat. Aangezien het verbruik van de kist een dikke 8 gallon per uur is en we een vlucht van dik anderhalf uur zouden gaan uitvoeren (plus uitwijk) was het eerste ritje op weg naar de pomp. Om geen tijd te verliezen en aangezien we toch niet de lucht in gingen was het geen checklist maar gewoon opstarten en taxien naar de pomp, de formele riedel zouden we na het tanken uitvoeren.
Zoals gezegd een redelijke bries uit het noordwesten (rond 320015KT) kwam en de EHLE runways 05 en 23 zijn (in de richting van 50 of 230 graden) leert een simpele rekensom (tussen 320 en 50 zit een verschil van (360-320)+50=90 gradendat de wind haaks op de baan zou staan (in dit geval haaks van links, want 05 was in gebruik). Hoewel het eigenlijk later pas aan bod zou komen in de training vond Erwin het wel een mooie kans om meteen wat Touch en Go’s te doen bij crosswind, je weet immers nooit wanneer de volgende crosswind situatie zich weer voordoet. Meteen in het diepe dus, yaiks…
Na het tanken de checklist afwerken en op weg naar runway 05. Instructie van Erwin: wind komt vol van links en door het windhaan effect heeft de kist tijdens het rollen al de neiging om met de neus in de wind te gaan rollen: flink rechts voeten geven om de kist recht op de centerline te houden en tegelijkertijd tegengesteld (links) aileron geven. Full throttle en gaan met die banaan, meteen na de takeoff werd het effect van de crosswind goed zichtbaar, de neus stak onder een hoek van 45 graden naar links terwijl de kist zich in het verlengde van de baan bewoog: een hele vreemde gewaarwording. Klimmen naar 700 voet, rechtsaf in het circuit blijven en op weg naar downwind voor de eerste touch en go… Op downwind kwam de wind van rechts en hier het tegenover gestelde effect: neus bijna 45 graden naar rechts om de juiste downwind koers te kunnen aanhouden, als de neus recht op de leg zou wijzen dan zou de grondkoers onherroepelijk niet meer corresponderen met de downwind leg: 10 graden flaps voor extra lift ter compensatie van de steeds lagere snelheid. Even de neus drukken op het moment dat de extra lift tevoorschijn komt. Draaien naar base, vol tegen de wind in: eindelijk doet de kist wat ik herken van de vorige les: netjes rechtdoor zonder gezeur. Bij het draaien naar final weer die crosswind van links en de neus moest dus weer 45 graden naar links om de grondkoers op de baan te houden. Erwin legt uit: rustig blijven dalen in glijvlucht, gas steeds verder dicht trekken, zijdelings boven de centerline proberen te blijven en vlak voor touchdown de neus recht zetten met voeten rechts (wat de kont naar links drukt en dus de neus recht zet). Omdat voeten rechts ook een rolbeweging naar rechts inzet moet dit gecompenseerd worden met aileron naar links. Eenmaal op de baan even rustig rollen en weer volgas, langzaam minder voeten en aileron en na liftoff op 700 voet de flaps weer in. Pfew, dat was even een heel gek moment, die crosswind. Nog maar een rondje, zelfde riedeltje, proberen toe te passen wat we zojuist gezien hebben en het principe werd me duidelijk hoewel de landing nog nergens op leek…
Erwin stelt voor om maar even het circuit te verlaten en wat andere zaken te gaan oefenen. Richting ketelbrug en kampen op een dikke 1500 voet begint Erwin te vertellen over de bijverschijnselen van bepaalde acties, demonstreerd een stall en laat me vervolgens via Harderwijk koers zetten naar Bravo om zodoende weer het circuit in te komen voor een fullstop. Er is nog geen uur voorbij en ik geef aan nog een extra half uurtje te willen spenderen aan een paar touch en go’s, Erwin vraagt even of ik nog niet ‘vol’ zit van alle informatie en stemt daarna in…
Bij de eerste t&g lijkt de landingsfase zo goed en kwaad als het gaat redelijk te gaan, maar bij het optrekken ben ik niet resoluut genoeg. De neus komt al wat omhoog en door de crosswind trekt die meteen naar links. Doordat de wielen nog op de grond staan beginnen ze te ’schuiven’ over de grond, Erwin geeft een ferme ruk aan je yoke en zegt “hup dat ding van de grond, even in het ground-effect blijven zweven om meer snelheid te maken en dan in klimstand. Omdat ik zo loop te neuzelen moest er een flinke klim worden gemaakt om veilig over de bomen heen te komen… En om het nog erger te maken gaat het tijdens de tweede t&g mis. Ik overcompenseer de kist en versterk dus de onrust in de kist. In de laatste fase van de landing trek ik de kist vlak voor de stall tijdens de zoemer nog een meter van de grond en raak controle kwijt. Erwin grijpt in en roept “Go Around, My Controls!” en geeft vol gas. Ik schrik, wat gebeurde er zojuist? Erwin helpt de kist veilig van de grond en legt uit dat ik dermate aan het rommelen was dat ik de controle kwijt raakte en dat als ik de kist tijdens de stall zonder vermogen toch weer op de grond had willen zetten we mogelijk een zeer forse kwak hadden gemaakt. Niet doen dus, altijd kiezen voor controle, dan maar een extra rondje…
De laatste landing gaat weer iets beter, na de touchdown trap ik voorzichtig de remmen in en hou de kist redelijk op de centerline. Ik draai de baan af en zo taxi ik terug naar de club. Letten op de snelheid, beetje afremmen, goed uitkijken (hoewel het inmiddels 20:15 is geworden en het heel rustig is geworden op het veld), netjes voetenwerk, weinig gezwalk: kist parkeren op de apron voor de hangar. Erwin vraagt me of ik me wil afmelden bij de toren en voor de eerste keer zeg ik “Papa-Hotel Kilo Bravo Alfa, signing off, goeienavond”.
Het zweet staat me op het hele lichaam, ik kijk Erwin even aan met een zucht die glimlachend zegt “Jaaa, dat is werken he!”. We duwen de kist in de hangar, doen nog even een korte debriefing en sluiten de tent af: op naar huis. Ik heb nog niet gegeten en besluit me bij de Mac Lelystad te trakteren op een dikke vette sappige Big Tasty. God wat smaakt ie na al deze inspanning lekker, zo ranzig maar ook ZO lekker…
Terugkomend op de aandachtspunten die ik voor mezelf had gesteld voor deze les:
1) Redelijk netjes op tijd op de club geweest, volgende keer misschien nog een kwartiertje eerder. Er zit meer voorbereiding in dan je denkt en haasten is niet prettig. Dt keer zelfstandig de olie gecheckt, Erwin heeft laten zien hoe je op de kist klimt (HELE voet op de step, niet alleen je tenen!) om de peut te controleren en we hebben getankt. Mental note: na het tanken de kist met de hand wegslepen bij de pomp om te voorkomen dat je a) heel erg lang met de checklist bezig bent en anderen blokkeert en b) misschien met je staart tegen de pomp ramt.
2) Het voorbereiden van de boorddocumenten volgens de VFR checklist ging wat mij betreft lekker, alles is me duidelijk, Erwin heeft hier weinig opmerkingen over geplaatst. Ik had alleen wel de METAR maar niet de TAF en het geschreven bericht geprint, die de volgende keer er even bij doen en doorlezen.
3) De Taxi ging al beter, waar nodig een beetje bijremmen om de strakke bochten goed te krijgen. Niet de fout maken om te stevig te remmen als je vrijwel stil staat en een scherpe bocht wil draaien, de kist heeft dan wel erg veel throttle nodig om op gang te komen. Uitkijken voor ander verkeer ging nu ook beter.
4) Checklisten zeer bewust afgewerkt en waar nodig nog vragen gesteld. Binnenkort op de club even een kopie ervan trekken en thuis gaan stampen plus droog oefenen in de hangar. Ik zoek nog teveel naar de instrumenten…
5) Bij het uitvoeren van de T&G’s heb ik Erwin het hemd van het spreekwoordelijke lijf gevraagd, hoewel ik wel een beetje last van ‘information overload’ had. Hopenlijk is het volgende les makkelijker met een redelijk normale head-wind zodat ik me nog meer kan concentreren op een fatsoenlijke take-off.
6) Het vliegen op zicht ipv de instrumenten valt nog niet mee, blijkbaar is dit iets wat je echt aan moet wennen. Wel veel bewuste aandacht aan het naar buiten kijken besteed, vooral bij het inzetten van bochten etc.
7) De eerste keer een signoff op de radio gedaan, verder door alle drukte van de T&G’s niet goed genoeg opgelet op de radio. Aandachtspunt, binnenkort ook maar eens wat tijd besteden aan het uitluisteren van de EHLE frequentie tijdens een drukke weekend dag.